Tjeerd de Jong

Hannekemaaiers. (10)

Seizoenarbeiders uit Duitsland.

Tjeerd de Jong.

Vrijetijdsbesteding

Hannekemaaiers

Veel vrije tijd bleef er voor de hannekemaaiers niet over. Die bleef beperkt tot de zaterdag-avond en de zondag. Het kwam voor dat de hannekemaaiers dan hun vertier zochten in de kroeg en daar hun zuur verdiende geld verteerden. In de Greidhoek, waar veel "mieren" werk vonden, werd daar wat aangedaan. Door de plaatselijke kerken en ook door geheelonthouders-verenigingen. Er werden speciale kerkdiensten belegd en lokalen werden opengesteld, waar men goedkoop consumptie's kon krijgen. Vrijwilligers deden daar bij toerbeurt dienst. Papier en postzegels werden vaak gratis beschikbaar gesteld, zodat er gelegenheid was om naar huis te schrijven. Om dat te kunnen bekostigen werden 's winters verkoopavonden gehouden van door vrijwilligers gemaakte huisvlijt-artikelen.

Huiswaarts

De terugweg naar huis was voor de hannekemaaiers niet zonder gevaar. Men moest immers bedacht zijn op overvallers van landlopers en struikrovers, die het op hun geld hadden voorzien. Ze zorgden er dan ook meestal voor, dat ze in groepjes huiswaarts trokken. Sommigen deden dat niet en gingen alleen of met z'n tweeën de ver-re reis terug. Er zijn verschillende gevallen bekend waarbij het niet de struikrovers waren, maar een kameraad of reisgenoot die een terugkerende hannekemaaier door diefstal of roofmoord zijn moeizaam verdiende geld afhan-dig maakte. Dat het daarbij om voor die tijd belangrijke bedragen ging moge blijken uit begin 1825 in Duitsland begane en aldaar aangegeven berovingen. In één geval ging het om 180 uit de ransel gestolen Hollandse guldens. In een ander geval bevatte de gestolen reiszak 176 Hollandse guldens en gedeeltelijk nieuwe kledingstukken. Dat deze geldsbedragen soms de hebzucht van reisgenoten opwekten, was dan ook niet verwonderlijk.

Copyright © 2006 Tjeerd de Jong

Kaartje Hannekemaaierspad


| Deel 1 | Deel 2 | Deel 3 | Deel 4 | Deel 5 | Deel 6 | Deel 7 | Deel 8 | Deel 9 | Deel 10 | Deel 11 | Deel 12 |


Bronnen:
"It Beaken", tijdschrift fan de Fryske Akademy, jiergong XLIX 1987, nr 4.
A. Eiynk e.a. "Werken over de grens" 350 jaar geld verdienen in het buitenland 1993.
"Hasselt Historael", jaargangen 1987 en 1999.
Ulbe van Houten "De sùnde fan Haitze Holwerda".
J.N. Leget, "Hollandgangerei", 1988.
Korn. Mulder, "Hannekemaaiers en kiepkerels", 1971.
Pieter Terpstra, "Tweeduizend jaar geschiedenis van Friesland".
Ryksargyf, Leeuwarden.
G. Vrielmann-Jacobs, "Pikmäier in Uelsen".
J.P. Wiersma, "Aldfaers Groun" {Bildfan in tiidrek, 1860-1940}, 1948.

De schrijver:
Tjeerd de Jong is de zoon van meester de Jong, die 3 jaar hoofd van de school was eind jaren '20, Tjeerd heeft later op het gemeentehuis in Sellingen gewerkt, is naar Emmeloord verhuist maar heeft altijd nog een bepaalde binding met Harpel, omdat pa daar zo graag woonde en werkte. Het boekje dat uitkwam ter gelegenheid van het 75 jarig bestaan van de school in 1995 is mede door Tjeerd geschreven.

© Harpel.nl - Sitemap - Disclaimer - Nonix